Main menu:
Ontwikkelings begeleiding > Gezondheidsbeleid
Tijdens de laatste tien jaar van de 20 eeuw is zowat alles op onderwijsgebied veranderd. Het onderwijsveld werd vaak én met goede bedoelingen omgeploegd en bewerkt. Het onderwijs dat een belangrijk deel van de opvoeding voor zijn rekening moet nemen, probeert mee te zijn en in te spelen op de steeds maar ingewikkelder wordende maatschappij en de nieuwe uitdagingen van de 21 eeuw.
Steeds vaker worden de scholen opgezadeld met de problemen van de maatschappij. Jongeren komen onder een grote maatschappelijke druk te staan van een flits-leven, van consumptie, onmiddellijk nut, …
De school is daarbij niet de enige zorg en niet de enige omgeving waarin de jongeren leven. De school vormt één leefsfeer naast het gezin, de vrienden, de buurt, de massamedia, … Omwille van toenemende mogelijkheden, uitdagingen, maar ook negatieve invloeden in de maatschappij krijgen jongeren het moeilijker.
Temidden van deze deining blijven leraren en opvoeders pal staan. Ze zoeken in onderling overleg en met pedagogische verbetenheid wat het beste kan zijn voor ons ideaaljongeren via een opvoeding tot toekomstige participanten in de samenleving te maken. Met de grondslagen van grote waarden als rechtrespect, eerlijkheid, vertrouwen, hoop, …
We proberen een vluchtheuvel te zijn voor jongens en gezinnen die het niet altijd even gemakkelijk hebben.
Onze school heeft een aantal leerlingen met wat men noemt “karakterstoornissen”. Deze benaming verhult bij velen een simplistische visie op de aard van de stoornis. Heel vaak erkent men hoofdzakelijk een aantal storende gedragingen bij de leerling zoals het overtreden van regels, weinig inzet, agressie, … De dieperliggende, oorzakelijke factoren worden al veel minder aangegevende visie van de jongere op de hem omringende wereld, zijn emotionele ingesteldheid, het complexe spanningsbeladen relatienetwerk waarin hij leeft, de nawerking van traumatische ervaringen uit de eigen levensgeschiedenis. De leerlingen hebben soms een problematische schoolloopbaan achter de rug bij hun opname bij ons.
De echte oorzaak van hun falen ligt veelal in de karakteriserende problematiek, niet in de cognitieve tekorten. Soms ook in beide.
De traditionele schoolse aanpak is er één waarin reglement, controle en sanctie belangrijke begrippen zijn in het gehanteerde pedagogische concept. Vooral ook wanneer een leerling het leer- en werkklimaat eigen aan de school niet spontaan volgt of in gevaar brengt, komt al vlug een mechanisme in werking waarin de dwang of versperring wordt opgevoerd. Deze weg is niet altijd efficiënt. Zeker bij problematische leerlingen leidt dit vaak tot groter verzet vanwege de leerling of tot volledig mislukken of in het ergste geval tot uitsluiting als enige mogelijkheid die de school nog overblijft.
Wil men een handelwijze uitbouwen waarin zulke afloop vermeden wordt dan houdt dit in dat er van het traditionele concept soms moet afgeweken worden. Met dergelijke probleemgevallen zal een vérgaande tolerantie onontbeerlijk zijn. Daarnaast moet het relatie-aspect leerkracht/leerling of opvoeder/leerling steeds op de voorgrond staan.
De schoolse mislukkingen, de schoolmoeheid, de tegenvallende resultaten worden dus veelal veroorzaakt door emotionele- en relatietekorten, niet altijd door cognitieve. Nadenken over remediëring zal voor onze leerlingen vooral neerkomen op een nadenken over hoe we de relatie positief kunnen houden of kunnen herstellen, ondanks al de beproevingen die ze moet doorstaan.
Wanneer leermoeilijkheden optreden ten gevolge van cognitieve factoren kan een specifieke remediëring bedacht worden die daarop geënt is.
De aanpassing aan een vaak veranderende gezinssituatie, het dikwijls verhuizen, de vele schoolveranderingen (ook in de loop van het schooljaar) en het feit dat veel kinderen ondanks een weekendregeling soms wekenlang niet naar huis kunnen of mogen, hebben een negatieve invloed op de schoolse prestaties.
Veel van onze jongens die vaak uit een sociaal armer milieu komen, hebben daarkarakteriële- en gedragsproblemen. Een kind zal deze moeilijkheden meestal uiten door het vertonen van onaangepast gedrag in de klashet is zijn manier om “negatieve” aandacht te vragen.
Uit al deze elementen kunnen we dan ook besluiten dat een leerlinggerichte aanpak alleen kan slagen mits een individuele begeleiding in weinig bevolkte klassen en, waar nodig, in de aanpassingsklas.
Voor de leerkracht/opvoeder is het van groot belang kennis te hebben van de probleemsituatie(s) waarmee de jongen te kampen heeft. Het opstarten van een handelingsplan, in vorig jaarverslag uitvoerig beschreven, heeft duidelijk al zijn nut bewezen. Een gezamenlijke, coherente, gerichte aanpak door alle betrokken personeelsleden kan een snellere verbetering in een gedragsattitude met zich meebrengen. (Daarbij moeten zeker de positieve gedragsattitudes van het kind benadrukt en beloond worden).
Het empatisch, begripvol corrigerend optreden naar de jongen toe is een eerste stap in de goede richting. Klare en duidelijke afspraken geven een gevoel van veiligheid. De jongen moet duidelijk weten dat verkeerde attitudes (woede-uitbarstingen, verwijten van leerkracht/opvoeder, vechten met medeleerlingen, enz.) niet aanvaard worden en gesanctioneerd worden, maar dat hem telkens weer de kans geboden wordt zich te herpakken. Daarbij wordt het belonen van een positief deelaspect van de attitude niet vergeten; het kan soms wonderen doen
We zijn er ons echter wel van bewust dat dergelijke aanpak niet alles oplost daar het de oorzaak van het probleem niet wegneemt.
Indien we vaststellen dat een bepaalde gedragsattitude onze mogelijkheden overstijgt, wordt de psycholoog van het Centrum voor Leerlingenbegeleiding ingeschakeld. In sommige gevallen dienen we nog een stap verder te gaan en een beroep te doen op externe hulpverleningde Sociaal Psychiatrische Dienst.
Dat dit een algemeen hedendaags maatschappelijk gegeven is, blijkt o.m. uit een recent interview van kinderpsychiater E.(Voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie) die duidelijk stelt dat de sector kinder- en jeugdpsychiatrie momenteel “overbevraagd” is en dat op dit ogenblik slechts één op drie vragen om een jongere met problemen op te nemen, binnen een redelijke termijn kan beantwoord worden.
In de meest problematische gevallen verloopt daarbij het contact met het thuisfront niet vlot. De ouders zijn gerustgesteld dat de kinderen “in goede handen” zijn en schermen verder hun problemen af. Daar waar thuisbegeleidingsdiensten ingeschakeld zijn, is er soms een probleem van opvolging.
Het blijft voor het voltallig team van leerkrachten/opvoeders van het Koninklijk Werk IBIS een dagdagelijkse uitdaging om onze, vaak gekwetste, jongens zo goed mogelijk bij te staan en te proberen hen te begeleiden, een gevoel van welbehagen, veiligheid te bieden …
Geïntegreerde werking: de verschillende niveaus
Een efficiënte gezondheidseducatie vereist een inclusief beleid waarvan de werking zich zowel op klas-, school- en omgevingsniveau situeert. Gezondheidseducatie in de klas dient aangevuld en ondersteund te worden door een schoolspecifiek gezondheidsbeleid met structurele maatregelen. Hierbij dient aandacht besteed te worden aan de lokale context en de partners rondom de school.
Om de initiatieven rond gezondheid in kaart te brengen, maakte de school gebruik van het inventarisatie-instrument rond gezondheidswerking van het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie vzw.
Onderstaand vindt je het overzicht met betrekking tot gezonde voeding.
Matrix Lager Onderwijs
| Rubriek | Klas | School / Internaat | Omgeving |
| Educatie | 1°lj: Godsdienstthema: - Grenzen: iedereen heeft grenzen en kinderen zien hoe ze deze kunnen aanvaarden. - Mag ik zijn wie ik ben: Kinderen zien in dat ze geapprecieerd worden voor wie ze zijn. Leren ook anderen aanvaarden zoals ze zijn. 2°, 3° lj: Als een ll uit de klas één van beide ouders verliest, kan de lkr een rouwkoffer ontlenen en a.d.h.v. verhaaltjes kan gewerkt worden rond verlies en verdriet. 4° lj: Lessen catechese “Allerzielen” Taal thema ”Wij verstaan elkaar”. Taal thema ”Kriebels in je buik”. 5° lj: Klasgesprekken 6° lj: Cursus leren leren Speurders onderweg: thema: Geweldig : Het begint met …pesten! Zedenleer: Gevoelens, wat zijn mijn talenten, tevreden zijn met jezelf, pesten, axenroos, vooroordelen, sociale vaardigheden, verantwoordelijkheid tgo. jezelf en anderen, vredeseducatie, omgaan met handicaps, verliefd zijn en puberteit, kind- en jongerentelefoon, eigen en andere culturen, verdraagzaamheid, ... Aan de hand van lesmappen,educatieve spelen en didactisch materiaal ontwikkeld door bvb. Leefsleutels, Jeugd en Vrede, Kleur Bekennen, … |
Nascholing leerkrachten en sociaal assistente Pedagogische studiedagen Ondersteunen en adviseren van personeel door externe hulpverleners. |
In samenwerking met Opvoedings Ondersteuning Oostende worden op regelmatige tijdstippen infoavonden georganiseerd: - weerbaarheid bij kinderen - kinderen laten omgaan met verlies en verdriet -grenzen stellen en faalangst Meegeven van flyers ivm diensten ter bevordering van de psychische gezondheid van kinderen. |
| Facilitatie | Pest-actie week Bespreken van pestgedrag in de klas Gesprek met schoolhoofd of CLB Bijwonen filmvoorstellingen. |
De jongens worden zoveel mogelijk gesteund op het emotionele vlak. Dit door de individuele aandacht van de opvoeder/leerkracht, hoofdopvoeder, GOK-leerkracht, sociaal assistente. Daar waar nodig wordt er een beroep gedaan op externe hulpverlening. Indien er door leerkrachten of opvoeders bijzonderheden worden opgemerkt kan er doorverwezen worden naar de CLB-psychologe MDO’s In samenspraak met CLB wordt er soms geopteerd om jongeren met psychische of psychiatrisch problemen door te verwijzen naar een Centrum voor Geestelijke gezondheidszorg, Kinderpsychiaters, Medisch opvoedkundige kliniek, observatie- en oriëntatie centra,… Verdere externe diensten waarmee we nauw samenwerken ter bevordering van de psychische gezondheid van de kinderen zijn: thuisbegeleidingsdiensten, CBJ’s, Bemiddelingscommissies, Soc. Dienst van de jeugdrechtbanken , Vertrouwenscentra,… In de leefgroep werd er gewerkt rond omgaan met verlies en verdriet. (rouwkoffer) |
|
| Regularisatie | 2°, 3°lj: Flyer uithangen in de klas: Hier pest men niet. Pestkoppen horen in deze klasgroep niet thuis. Speelplaats: Aandachtspunt van de week. |
||
| Participatie | De jongeren kunnen ten allen tijde een persoonlijk gesprek aanvragen met: opvoeders/leerkrachten, sociaal assistente, CLB-psychologe. |
Oudercontacten | De ouders kunnen ten allen tijde een persoonlijk gesprek aanvragen met de opvoeders/leerkachten, sociaal assistente, CLB-psychologe. |
| Evaluatie |
Matrix Secundair Onderwijs
| Rubriek | Klas | School / Internaat | Omgeving |
| Educatie | Nascholing leerkrachten en sociaal assistente Pedagogische studiedagen Ondersteunen en adviseren van personeel door externe hulpverleners. |
In samenwerking met Opvoedings Ondersteuning Oostende worden op regelmatige tijdstippen infoavonden georganiseerd rond bijvoorbeeld weerbaarheid bij kinderen, kinderen laten omgaan met verlies en verdriet, grenzen stellen en faalangst, ... Meegeven van flyers ivm diensten ter bevordering van de psychische gezondheid van kinderen. |
|
| Facilitatie | Pestactie week | De jongens worden zoveel mogelijk gesteund op het emotionele vlak. Dit door de individuele aandacht van de opvoeder/leerkracht, hoofdopvoeder, GOK-leerkracht, sociaal assistente. Daar waar nodig wordt er een beroep gedaan op externe hulpverlening. Indien er door leerkrachten of opvoeders bijzonderheden worden opgemerkt kan er doorverwezen worden naar de CLB-psychologe. MDO’s In samenspraak met CLB wordt er soms geopteerd om jongeren met psychische of psychiatrisch problemen door te verwijzen naar een Centrum voor Geestelijke gezondheidszorg, Kinderpsychiaters, Medisch opvoedkundige kliniek, observatie- en oriëntatie centra,… Verdere externe diensten waarmee we nauw samenwerken ter bevordering van de psychische gezondheid van de kinderen zijn: thuisbegeleidingsdiensten, CBJ’s, Bemiddelingscommissies, Soc. Dienst van de jeugdrechtbanken , Vertrouwenscentra,… In de leefgroep werd er gewerkt rond omgaan met verlies en verdriet. (rouwkoffer) |
|
| Regularisatie | |||
| Participatie | De jongeren kunnen ten allen tijde een persoonlijk gesprek aanvragen met: opvoeders/leerkrachten, sociaal assistente, CLB-psychologe. |
Oudercontacten | De ouders kunnen ten allen tijde een persoonlijk gesprek aanvragen met de opvoeders/leerkachten, sociaal assistente, CLB-psychologe. |
| Evaluatie |